Ağustos 2009 sayınızda Ayşe Ekim tarafından sunulan ‘‘Gebelikte geçici kalça osteoporozu: Bir olgu sunumu’’ isimli olgu sunumunu (1) büyük bir ilgiyle okudum. Bilindiği gibi osteoporoz genellikle ağrısız ve ilerleyici bir hastalıktır, ancak Geçici Kalça Osteoporozu (GKO) ağrılı ve geçicidir. Olguların 1/3 ü gebeliğin 3. trimesterindeki veya erken postpartum dönemdeki kadınlarda görülür. Gebelerde özellikle ani başlayan spontan kalça ağrısında GKO dan şüphelenilmelidir. Biz de birinci gebeliğinde postpartum 10. gününde sol kalça ağrısı ile başvuran 37 yaşındaki hastamızda GKO olabileceğini düşündük.  Hastanın sol kalça ağrısı doğumdan 4 hafta önce (35. haftada) başlamış. Özgeçmişinde alkol/sigara ve ilaç kullanımı, eklem ağrısı ve şişliği, yakın zamanda geçirilmiş enfeksiyon, ateş, travma öyküsü yoktu. Osteoporoz açısından aile öyküsü yoktu. Sol kalça ağrısının yük verme sırasında artış gösterdiğini ifade ediyordu. Sol kalça eklemi aktif hareketleri ağrının şiddeti nedeniyle kısıtlıydı. Sol kalça pasif eklem hareket açıklığı muayenesinde ağrının artış gösterdiği tespit edildi. FABERE ve FADIR testleri ağrılı ve kısıtlı idi. Alt ekstremitenin diğer muayene bulguları normaldi. Tam kan sayımı, eritrosit sedimatasyon hızı, C-reaktif protein, Romatoid faktör, Brusella aglutinasyon testleri normal sınırlarda idi. Pelvis anteroposterior direkt grafisi normaldi. Sol kalça manyetik rezonans görüntülemede sol femur boyunda intertorakanterik bölgeye uzanan, femur proksimal metafizi düzeyinde T1 ağılıklı görüntülerde düşük sinyal yoğunluğu, T2 ağırlıklı görüntülerde artmiş sinyal yoğunluğu saptandı (Resim1, 2).
Kemik mineral yoğunluğu ölçümü femur boynu ve bel bölgesinde osteopenik sınırlarda idi (Femur boynu T skoru: -2,3, L1-4 T skoru: -1,3). Hastaya klinik, laboratuar ve radyolojik bulgular eşliğinde GKO tanısı konuldu. Hastaya analjezik antiinfalamatuar tedavisi başlandı ve sol kalçasına yük vermesini sınırlandırmak için koltuk değneği kullanması önerildi. Ayrıca hastanın sol kalçasına 15 seans fizik tedavi ve rehabilitasyon programı (Ultrason 1MHz, 1 watt/cm2 5 dakika,  20 dakika Sıcak paket, 20 dakika TENS, Eklem hareket açıklığı egzersizleri) verildi. Hastanın emziriyor olması sebebiyle nazal Kalsitonin tedavisi verilmedi. Tedavi bitiminde hatanın ağrısı kalmamıştı. Hastanın günlük yaşam aktivitelerinde tamamen düzelme sağlandı. Çoğu yazar GKO nun hastalığın başlangıcından itibaren 12-24 ay içerisinde tamamen düzeldiğini ifade etmektedirler (2,3). Bizim hastamızda uyguladığımız fizik tedavi programı ile hasta günlük yaşam aktivitelerine 20 gün gibi kısa bir sürede geri dönmüştür. Sonuçta kalça ağrısı şikâyeti ile gelen özellikle 3. trimesterdeki gebe hastalarda GKO tanısı her zaman akılda tutulmalı ve hastaların tedavi programlarına fizik tedavi ajanlarının eklenmesinin hastaların günlük yaşam aktivitelerine geri dönüşlerini hızlandırdığı kanaatindeyiz.

Yazışma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Erkan Kaya, Bursa Asker Hastanesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Servisi, Bursa, Türkiye Tel.: +90 224 239 38 41 Gsm: +90 505 671 98 30 E-posta: doktorerkankaya@yahoo.com Geliş Tarihi/Received: 31.12.2009 Kabul Tarihi/Accepted: 28.02.2010

  Kaynaklar

1. Ekim Ayşe. Gebelikte geçici kalça osteoporozu: Bir olgu sunumu. Osteoporoz Dünyasından 2009;15:48-51.
2. Balakrishnan A, Schemitsch EH, Pearce D, McKee MD. Distinguishing transient osteoporosis of the hip from avascular necrosis. Can J Surg 2003;46:187-92.
3. Diwanji SR, Cho YJ, Xin ZF, Yoon TR. Conservative treatment for transient osteoporosis of the hip in middle aged women. Singapore Med J 2008;49:e17-21.