ÖZET

Bu çalışmada premenopozal, perimenopozal ve postmenopozal dönemdeki kadınların hormon profili ve DEXA değerlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi FTR polikliniğine başvuran 44-55 yaşları arasındaki 130 hasta üzerinde yapıldı. Klimakterik semptomların varlığı ve menopoz süresine göre üç grup oluşturuldu. Klimakterik semptomları bulunmayan ve adetleri devam etmekte olan kadınlar premenopozal; adet düzensizliği başlamış, menopoz döneminin ilk 1 yılı içinde ve klimakterik şikayeti mevcut olan kadınlar perimenopozal, menopoz döneminin 5 yılı içindeki kadınlar postmenopozal grup olarak değerlendirildi. Premenopozal grubun yaş ortalaması 44,3±0,6; perimenopozal grubun 49,3±0,6; postmenopozal grubun 51,2±0,5 olarak bulundu. Daha önce osteoporoz tanısı ile tedavi olanlar, hormon replasman tedavisi (HRT) uygulananlar, cerrahi menopoz geçirenler ve 5 yıldan uzun süredir menopozda olan olgular çalışma kapsamına alınmadı.
Her iki grubun yaş, vücut ağırlığı, boy, rutin biyokimyasal parametreleri, östradiol (E2), progesteron (P), folikül stimülan hormon (FSH), lüteinizan hormon (LH), paratiroid hormon (PTH), Tiroid 3 (T3), Tiroid 4 (T4) hormonları, tiroid stimülan hormon (TSH) ve DEXA değerleri incelendi.
Perimenopozal ve postmenopozal grubun E2, P, FSH, LH değerlerinde anlamlı azalma gözlenirken; PTH ve tiroid hormon değerlerinde anlamlı farklılık gözlenmedi. Postmenopozal ve perimenopozal grubun DEXA değerlerinden L2-4, L2, L3, L4, femur boynu, trochanter, Wards bölgelerinin T değerleri ile femur boynu ve Wards bölgelerinin Z değerlerinde premenopozal gruba göre anlamlı düşüklük saptandı. Bu durum menopoz öncesi süreçte DEXA çekilmesinin osteoporozun erken belirlenmesinde yararlı olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar kelimeler: Osteoporoz, menopoz, DEXA

SUMMARY

This study was carried out  in 130 women, between 44-55 ages, admitted to outpatient clinic of Physical Medicine and Rehabilitation Department of Trakya University  Medical Faculty in order to make. comparison of hormone profile and DEXA values of premenopausal, perimenopausal, and postmenopausal women . Three groups were allocated according to climacteric symptoms and menopause condition. Premenopausal group consisted of women who had regular menstruation and did not have any climacteric symptoms , perimenopausal group consisted of women who had menstruation disorder and climacteric symptoms within one year and postmenopausal group consisted of women who had last menstruation within more than one year and less than 5 years. Women who had prior osteoporosis diognosis and treatment, hormone replacement therapy, surgical menopause and menopause duration more than 5 years were excluded from the study.
Age, body weight ,height, hormone profile including estradiol (E2), progesterone (P), follicule stimulating hormone (FSH), luteinizing hormone (LH), parathyroid hormone (PTH), thyroid hormones (T3, T4), thyroid stimulating hormone (TSH) and DEXA values representing bone mineral density (BMD) of both groups were evaluated.
In peri and postmenopausal groups, E2, P, FSH and LH values were significantly lower, while there was no significant difference for PTH and thyroid hormone levels comparing to premenopausal group. For DEXA values, T scores of L2-L4, L2, L3, L4, femur neck, trochanter, Wards and  Z scores of femur neck, Wards area were significantly lower in peri and postmenopausal groups. It was demonstrated paralel to literature  that BMD decreased in peri and early postmenopausal women associated with  hormone profile changes, mainly lower E2.
Key words: osteoporosis, menopause, DEXA