Özet

Amaç: Farklı yaş gruplarında postmenopozal kadınlarda, 3 ayrı ilde ölçülen kemik mineral yoğunluğu (KMY) ile D vitamini düzeyleri ve aralarındaki korelasyonu değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntemler: Farklı coğrafi bölgelerden (Marmara Bölgesi, Ege Bölgesi, Akdeniz bölgesi) serum Vitamin D ve kalsiyum düzeyleri ile omurga (L1-4) ve kalça (femur boyun ve femur total) kemik mineral yoğunlukları DXA yöntemi kullanılarak (Hologic DR4500) ölçüldü. Farklı illerde 40 yaş üzerindeki postmenopozal kadınlar yaş gruplarına göre 3 gruba ayrıldı. İlk grup 40-49, ikinci grup 50-59 ve üçüncü grup 60 yaşın üzerinde idi.
Bulgular: Toplam 558 kadın çalışmaya dahil edildi. Üç şehirde de D vitamini düzeyleri birbirinden anlamlı olarak farklı bulundu (p<0,05). İstanbul’da gerek grup 1'de (40-49 yaş) gerekse grup 2’ de (50-59 yaş) hem D vitamini düzeyi (r= -0,50, p<0,01; r= -0,46, p<0,01) hem de serum kalsiyum seviyesi (r= -0,45, p<0,01; r = -0,34, p<0,05) ile L1-4 T-skoru arasında zayıf anlamlı bir korelasyon bulundu. Femur boynu T-skoru ve D vitamini ile kalsiyum düzeyleri arasında zayıf anlamlı bir korelasyon vardı (sırasıyla, r= -0,26, p<0,05 ve r= -0,30, p<0,05). İstanbul’da 3. grupta ve İzmir ile Osmaniye'deki tüm gruplarda D vitamini ile kalsiyum düzeyleri ve spinal T-skorları veya femur boyun ve total kalça T-skorları arasında anlamlı korelasyon bulunamadı. İzmir'de D vitamini düzeyi İstanbul ve Osmaniye'ye göre anlamlı olarak yüksek iken en düşük D vitamini seviyeleri Osmaniye’de tespit edildi. İstanbul’da toplam 3 grupta D vitamini düzeyi ve L1-4 T-skoru arasında zayıf anlamlı bir korelasyon olduğu sonucuna varıldı (r= -0,44, p<0,001).
Sonuç: Bu çalışmada düşük D vitamini düzeyleri ile zayıf da olsa KMY arasında korelasyon bulundu. Bu bulgulara dayanarak daha geniş gruplarda D vitamini düzeyleri ve DXA sonuçlarının korelasyonuna bakılması gerektiğini düşünmekteyiz. (Osteoporoz Dünyasından 2010;16:49-52)
Anahtar kelimeler: Kemik mineral yoğunluğu, serum vitamin D, postmenopozal osteoporoz

Summary

Aim: To find the correlation with regard to various age groups between bone mineral density (BMD) measured in spine and hip areas and Vitamin D level in 3 different cities. 
Material and Methods: The 3 cities (Marmara, Egean, South Turkey) were located in different geographical regions. BMD was measured with DXA in spine (L1-4) and hip (femur neck and femur total) areas by Hologic QDR4500. Serum Vitamin D and calcium levels were measured. Women over age 40 in these different cities were divided into 3 groups according to their age group.
Results: A total of 558 woman were included in the study. Vitamin D levels in the 3 cities were found to be significantly different from each other (p<0.05). In Istanbul in both group 1 (40-49 years) and 2 (50-59 years) a weakly significant correlation was found between Vitamin D level and L1-4 T-score (r= -0.50, p<0.01) as well as serum calcium level and L1-4 T-score (r= -0.45, p<0.01) (r= -0.46, p<0.01). The significance for the correlation of femoral neck T-score and Vitamin D and calcium levels was weak (r= -0.26, p<0.05 and r=-0.30, p<0.05, respectively). No significant correlation between Vitamin D or calcium levels and T-scores at spinal or femoral neck and total hip T-scores existed for group 3 in Istanbul or any group in Izmir and Osmaniye. Vitamin D levels in Izmir was significantly higher than in Istanbul and Osmaniye. It can be concluded that in Istanbul in 3 groups there was a weakly significant correlation between Vitamin D level and L1-4 T-score (r= -0.44, p<0.001).
Conclusion: In this study the most important result was correlation between BMD and low vitamin D levels. We concluded that correlation between BMD and vitamin D levels should be investigated in larger populations. (From the World of Osteoporosis 2010;16:49-52)
Key words: Bone mineral density, serum vitamin D, postmenopousal osteoporosis