Özet

Amaç: Osteoporoz, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)’ın önemli komplikasyonlarından biridir. Çalışmamızda, KOAH hastalarında kemik mineral yoğunluğunun saptanması, kemik mineral yoğunluğu ile kemik mineral metabolizması ve hastalık ciddiyeti arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Hastalar ve Yöntem: KOAH tanılı 25 erkek hasta (ortalama yaş: 66±7,23 yıl) ile 29 sağlıklı erkek kontrol (ortalama yaş: 63,68±8,04 yıl) çalışmaya alındı. Hasta ve kontrol grubu, kalça (femur boyun, femur ward üçgeni) ve lomber kemik mineral yoğunluk ölçümleri (KMY), kemik mineral metabolizmasının biyokimyasal (kan kalsiyum, kan fosfor, 24 saatlik idrar kalsiyum, kreatinin klirensi, osteokalsin, deoksipiridinolin) ve hormonal belirteçleri [gonadotropinler (FSH, LH, serbest testesteron), parathormon] açısından değerlendirildi.
Bulgular: KOAH ve kontrol grubu arasında kalça ve lomber bölge KMY ve T skorları açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). KOAH grubunda kontrol grubuna göre, serbest testesteronda (p=0,008) anlamlı düşüklük saptanırken, parathormon (p=0,000) ve osteokalsin (p=0,016) değerlerinde anlamlı yükseklik olduğu görüldü. KOAH hastalarında solunum fonksiyon testleri, hastalık süresi ile lomber omurga ve femoral bölgedeki T skoru ve KMY arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05).
Sonuç: KOAH hastalarında KMY sağlıklı kontrol grubundan farklı olmamasına rağmen bazı biyokimyasal ve hormonal belirteçlerde farklılık saptanmıştır. Osteoporoz kırıklara yol açan önemli bir komplikasyon olduğu için, riskli grubun belirlenmesi, koruyucu ve tedavi edici önlemler alınması bu yönüyle önemlidir.  (Osteoporoz Dünyasından 2007;13:70-4)
Anahtar kelimeler: KOAH, osteoporoz

Summary

Aim: Osteoporosis is an important complication in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD). The aim of this study is to determine the bone mineral density (BMD) and assess the relationship among bone mineral density, bone metabolism and the clinical data in patients with COPD.
Patients and Method: 25 male COPD patients (mean age: 66±7.23 years) and 29 healthy male controls (mean age: 63.68±8.04 years) were enrolled into the study. COPD and control groups were assessed for hip (femoral neck and Ward’s triangle) and lumbar BMD, biochemical (blood calcium, blood phosphate, 24-hour urine calcium, creatinin clearance, osteocalcin, deoxypyridinoline) and hormonal [follicle-stimulating hormone (FSH), luteinising hormone (LH), free testosterone (sT), and parathyroid hormone (PTH)] markers.
Results: No significant difference was found in BMD and T scores of hip and lumbar areas between COPD and control groups (p>0.05). When compared to the control group, COPD patients had significantly lower free testosterone (p=0.008) and significantly higher osteocalcin (p=0.0016) and PTH (p=0.00) values. Pulmonary function test and duration of disease were not correlate with lumbar and hip BMD in COPD group (p>0.05).
Conclusion: Although BMD did not differ in any groups, some hormonal and biochemical markers were different in patients with COPD. Because osteoporosis is considered as an important complication to cause fractures, it is important to identify the risk groups for osteoporosis and take preventive and therapeutical measures. (From the World of Osteoporosis 2007;13:70-4)
Key words: COPD, osteoporosis